İş ve işçi hukuku; işçi ücretlerini, çalışma şartlarını, işveren ile işçi ilişkilerini ve işçi sendikalarını kapsamaktadır. İş ve işçi hukuku bu alandaki konuları araştırmakta olan bir hukuk dalıdır. En önemli işlevi ise, işçi ile işveren arasındaki ilişkileri düzenlemesidir.

İş ve işçi hukukunun bizzat konusu, akdinden doğan ve tabi hizmet yükümlülüğü içerisindeki insan

ilişkileridir. Söz konusu yükümlülükten doğacak işveren, işçi ve onların devletle ilişkilerinin düzenlenmesi amacıyla oluşturulan kuralları inceler. İş ve işçi hukuku sanayi devriminden sonra, özel bir anlam ve işlerlik kazanmaya başlamıştır.

iş ve işçi hukuku

iş ve işçi hukuku

İş ve İşçi Hukukunun Özellikleri

İşveren tarafından, işçi emeğinin sömürülmemesi, işçi hakkının ihlal edilmemesi için; işçi haklarının korunması önceliklidir. Aksi durumlar, sadece işçinin lehine kararlaştırılabilen nisbi emredici kurallar içermektedir. Örneğin, işçiye; asgari ücretin altında ücret verilememesi gibi konular bu duruma örnek verilebilir. İş hukuku çerçevesinde, herhangi bir hükümle ilgili tereddüt yaşanması durumundaysa; işçi lehine yorum getirilir.

İş ve işçi hukukunda, işçinin kişiliğine öncelik verilir. Hizmet sözleşmesi, işveren ile işçi arasındaki karşılıklı edimin sorumluluklarına dayalı ilişkinin çerçevesini çizmektedir. İşçiler, sendikalar aracılığıyla da yönetime katılabilirler.

İş ve işçi hukuku özel hukuka ait kriterleri içerisinde barındırır. İşçi ve işverenin çalışma

hayatlarındaki karşılıklı ilişkilerin düzenlenmesinde, devletin müdahalesinden dolayı; karma hukuk özelliği taşır.

İşçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklar; İş Kanunu kapsamına giren, İş mahkemelerinde görüşülmektedir. İlgili İş Kanunu, 1475 sayılı kanun ile ele alınır. Resmi bir iş yerinde, iş sözleşmesi dahilinde; alınan ücret, işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlıklar ele alınır. SGK ile iş ve işçi bulma kurumu gibi kurumlarla ilişkileri düzenleyecek kuralları oluşturan bir bütündür.

İş ve işçi hukuku, temelde ikiye ayrılmaktadır.

1). Bireysel İş Hukuku

Çoğunlukla işçi sayısı az sayıdaki küçük işletmelerde uyuşmazlıklar, ihlâller; kanunlar ile düzenlenmektedir.

2). Toplu İş Hukuku

Çoğunlukla işçi sayısı yüksek olan büyük işletmelerde, işçi ve işverenleri toplu şekilde temsil eden sendikalar söz konusudur. Toplu iş sözleşmelerinde hak ve menfaat uyuşmazlıkları, göz önüne alınır. Sorunları çözebilmek için, çözüm yolları olarak; grev, lokavt, arabuluculuk veya hakem kuralları gibi konular ele alınmaktadır.

İşverenlerin İş ve İşçi Hukukuna Göre Yükümlülükleri

İşçinin ücretini ödeme borcu, işverenin yükümlülüklerinden birisidir. İşçinin, yükümlülüklerini karşılaması durumunda; işveren, işçinin ücretini zamanında ödemek ile yükümlüdür. İşçilerin, işveren tarafından ücretinin ödendiği; belgelendirilmek zorundadır.

İşçinin kullanacağı araç, gereç ile donanımı temin etme borcu; işveren yükümlülükleri arasındadır. Bununla birlikte, işçinin sağlığını koruma borcu da; işverenin yükümlülüklerindendir. İşveren, işçinin çalışacağı ortamın güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. İnsan sağlığını ve güvenliğini tehdit eden durumları güvenli hâle getirmelidir.

İşçiye eşit davranma borcu da, işverenin yerine getirmesi gereken bir diğer yükümlülüktür. İşveren; samimi ve ilişkileri ilerlemiş olan işçisiyle, diğer işçilerini ayırt edemez.

Whatsapp
Hemen Ara